دیابت بارداری؛

از تشخیص تا کنترل در چند گام ساده

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی دریا گوشه به نقل از روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی مازندران، دکتر ملیحه قاسمی؛ جراح و متخصص زنان و زایمان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مازندران اظهار کرد: دیابت بارداری یکی از شایع‌ترین اختلالات متابولیک در دوران بارداری است که برای نخستین‌بار در همین دوران تشخیص داده می‌شود. این بیماری معمولاً به دنبال تغییرات هورمونی بارداری و افزایش مقاومت بدن به انسولین ایجاد می‌شود.

در دوران بارداری، بدن مادر برای تأمین نیازهای جنین به انسولین بیشتری احتیاج دارد. اگر بدن نتواند این افزایش نیاز را جبران کند، قند خون بالا می‌رود و دیابت بارداری شکل می‌گیرد. اگرچه در بسیاری از موارد این وضعیت پس از زایمان بهبود می‌یابد، اما در طول بارداری می‌تواند برای مادر و جنین عوارضی به همراه داشته باشد.

چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟

سابقه خانوادگی دیابت، ابتلا به دیابت بارداری در بارداری‌های قبلی، اضافه وزن و چاقی، سن بالاتر مادر و برخی زمینه‌های نژادی از جمله عوامل خطر ابتلا به این بیماری محسوب می‌شوند.

نکته مهم این است که بیشتر خانم‌های مبتلا، علامت مشخصی ندارند و بیماری تنها از طریق آزمایش‌های غربالگری تشخیص داده می‌شود. گاهی ممکن است علائمی مانند تشنگی زیاد، پرادراری یا خستگی مشاهده شود، اما اتکا به علائم کافی نیست.

اهمیت غربالگری به‌ موقع

توصیه می‌کنیم تمامی زنان باردار بین هفته‌های ۲۴ تا ۲۸ بارداری، تست تحمل گلوکز خوراکی را انجام دهند. تشخیص زودهنگام این بیماری، نقش بسیار مهمی در پیشگیری از عوارض دارد.

چرا کنترل دیابت بارداری اهمیت دارد؟

در صورت عدم کنترل مناسب، دیابت بارداری می‌تواند خطراتی برای مادر و جنین ایجاد کند. در مادران، احتمال بروز فشار خون بالا، پره‌اکلامپسی و همچنین افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ در سال‌های بعد بیشتر می‌شود.

در جنین نیز احتمال درشت شدن بیش از حد (ماکروزومی)، زایمان دشوار، آسیب‌های هنگام تولد، زایمان زودرس و مشکلات تنفسی پس از تولد افزایش می‌یابد.

چگونه می‌توان این بیماری را مدیریت کرد؟

خوشبختانه دیابت بارداری در اغلب موارد با رعایت چند اصل ساده قابل کنترل است.

تنظیم یک رژیم غذایی متعادل و برنامه‌ریزی‌شده، کنترل میزان مصرف کربوهیدرات‌ها، فعالیت بدنی منظم متناسب با شرایط بارداری و پایش منظم قند خون در منزل، پایه‌های اصلی درمان هستند.

در صورتی که با این اقدامات قند خون به حد مطلوب نرسد، انسولین به‌عنوان درمان ایمن و مؤثر در دوران بارداری تجویز می‌شود.

مراقبت پس از زایمان را فراموش نکنید

اگرچه در بیشتر موارد دیابت بارداری پس از زایمان برطرف می‌شود، اما این افراد در آینده در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به دیابت نوع ۲ قرار دارند. بنابراین پیگیری قند خون پس از زایمان و اصلاح سبک زندگی، نقش مهمی در حفظ سلامت بلندمدت مادر دارد.

در نهایت تأکید می‌کنم که دیابت بارداری، بیماری‌ای قابل تشخیص و قابل کنترل است. با آگاهی، غربالگری به‌موقع و همکاری مادر با تیم درمان، می‌توان بارداری سالم و ایمنی را برای مادر و نوزاد رقم زد.