روزنه امید برای بازگشایی گره مدیریتی سایت پسماند رامسر
روزنه امید برای بازگشایی گره مدیریتی سایت پسماند رامسر
️ارتفاع انباشت پسماند در کلاکولی رامسر به ۳۰ متر رسید
سایت زباله پسماند رامسر ۲ دهه است که با یک چالش مدیریتی مواجه است.
بر اساس طرح جامع مدیریت پسماند کشور، زباله رامسر باید به تنکابن منتقل میشد؛ اما طی این سالها به واسطه ضعفهای فنی و تنش اجتماعی نه انتقالی صورت گرفت و نه زیرساخت جایگزینی تعریف شد.
ضمن اینکه در سایه این طرح کشوری رامسر از دریافت اعتبار هم بازماند. اکنون با ورود استاندار و طرح دوباره موضوع، پروندهای که سالها در وضعیت تعلیق بود، به مرحله تعیین تکلیف نزدیک شده است؛ تصمیمی که میتواند پایانی بر یکی از طولانیترین بلاتکلیفیهای مدیریتی و زیستمحیطی این شهر باشد.
معادله حلنشده دو دههای سایت زباله رامسر به این شکل است که ظرفیت سایت اشکتهچال، جایی که زبالهها در آندپو میشود، سالهاست تکمیل شده و عملاً مدیریت پسماندی در آنجام نمیشود و همین ضعف زیرساختهای فنی باعث شده که طی۲۰ سال گذشته کوه زباله بلند و بلندتر شود و منابع آبی و محیطزیست منطقه میزبان دائمی شیرابه باشند.
یکی از دلایل این وضعیت، نداشتن طرح مستقل و اعتبار است؛ چراکه طبق طرح جامع مدیریت پسماند و زونبندی کشوری که در سال۷۹ انجام شده، زباله رامسر مانند عباسآباد میبایست به تنکابن منتقل و در آنجا به کمپوست تبدیل شود اما این سایت به خاطرضغفهای زیرساختی و اعتراضات اجتماعی امکان پذیرش زباله رامسر را نداشت؛ چنانکه از زمان بهرهبرداری تاکنون هیچ زبالهای از رامسر تحویل نگرفته است.
در چنین شرایطی که ظرفیت سایت تکمیل شده، تنکابن زباله رامسر را نمیپذیرد، استان نیز طرح مستقل رامسر را قبول نمیکند تااعتباری تعریف کند و مدیران شهرستانی بر داشتن طرح مستقل تأکید دارند، کوه زباله در جنگلهای رامسر به ارتفاع ۳۰ متر رسیدهاست.
این گره کور مدیریتی و دپوی غیربهداشتی و غیراصولی زباله تا جایی پیش رفت که طی یک سال گذشته اداره حفاظت محیطزیست رامسر با استناد به تهدید سلامت عمومی و برای پایان دادن به این بلاتکلیفی مدیریتی، دستور قضایی برای این سایت دریافت کند و باید دادستان رامسر بهعنوان مدعیالعموم به این ماجرا باز شود.
اقدامی که نشان میدهد اکنون این بحران که سالها حل آن به تعویق افتاده اکنون به نقط ای حساس رسیده است. مشکل اینجاست که رامسر با کوهی از زباله روبهروست که حتی در صورت انتقال پسماند به تنکابن، برایمدیریتش به اعتبار قابل توجهی نیاز دارد.
بنابراین چند موضوع برای تعیینتکلیف سایت زباله رامسر مطرح است؛ فارغ از بحث انتقال زباله به تنکابن، کوه زباله ۲۰ ساله رامسربرای مدیریت اصولی و جلوگیری از تداوم نفوذ شیرابه، نیازمند تأمین اعتبار است؛ انتقال زباله رامسر به سایت تنکابن که اکنون با اعتبار۳۰۰ میلیارد تومانی در مسیر بازسازی قرار دارد، با اما و اگرهایی مواجه است؛ نخست تنشهای اجتماعی در تنکابن پیرامون پذیرش زباله رامسر، دومظرفیت پذیرش و زیرساختهای این سایت زباله.
به همین دلیل در جریان سفر اخیر مهدی یونسی استاندار مازندران به رامسر، جلسهای با حضور مسئولان محلی برای تعیینتکلیف بحران پسماند و پایاندادن به سالها اختلاف بر سر نحوه مدیریت زباله این شهرستان بود، برگزار شد.
در همین ارتباط فرماندار رامسر پیرامون جزئیات و تصمیم استاندار برای رفع این گره کور مدیریتی همچنین با اشاره به آخرین وضعیتمدیریت پسماند در این شهرستان، از برنامهریزی برای ساماندهی سایت زباله کلاکلی و تعیین تکلیف انتقال پسماند خبر داد و گفت: تعطیلی سایت پسماند از که طی شکایت حقوقی اداره حفاظت محیط زیست و دستور مقام قضایی انجام شد نوعی پاک کردن صورتمسأله است. به همین دلیل اکنون ساماندهی سایت زباله کلاکلی و مدیریت شیرابههای آن بهصورت جدی در دستور کار قرار گرفته وبرای جلوگیری از آلودگی بیشتر منابع آب زیرزمینی، اقدامات پیشگیرانه و اصلاحی قرار است هرچه سریعتر اجرایی شود.
مسلم قبادیان ادامه داد: بر اساس پهنهبندی زیستمحیطی انجامشده در سال ۷۹، شهرستانهای رامسر و عباسآباد در پهنه تنکابنقرار گرفتهاند و مقرر شده پس از بهرهبرداری رسمی از سایت زباله تنکابن که اکنون با اعتیار ۳۰۰ میلیارد تومانی در فرایند بهرهبرداری قرار دارد، پسماند این شهرستانها به آن محل منتقل شود.
قبادیان تصریح کرد: این سایت طی یکی دو ماه آینده به بهرهبرداری برسد و پس از آغاز فعالیت رسمی، انتقال زبالههای رامسر انجام خواهد شد.
وی با تأکید بر وجود برخی دغدغههای اجتماعی در خصوص انتقال زباله گفت: به دلیل برخی مشکلات مدیریتی در گذشته، نگرانیهایی در میان مردم منطقه پیرامون انتقال زباله رامسر به تنکابن وجود دارد که قابل درک است. بر همین اساس، باید ابتدا عملکرد سایت جدید در چارچوب برنامهریزیهای اعلامشده بهصورت عملی مشاهده تا اعتماد عمومی جلب شود.
فرماندار رامسر خاطرنشان کرد: در صورتی که سایت تنکابن مطابق برنامه، خروجی مناسب از جمله تبدیل اصولی پسماند، صرفه اقتصادی و کاهش آلایندگی را ارائه دهد، قطعاً همراهی مردم نیز افزایش خواهد یافت.
قبادیان تصریح کرد: بنابر گفته استاندار، چنانچه برای انتقال پسماند به تنکابن همچنان با چالشهای جدی اجتماعی و زیرساختی مواجه شویم، گزینه بهینهسازی و ساماندهی کامل سایت کلاکولی در همان محل دنبال خواهد شد. این اقدام با انتخاب پیمانکار واجدشرایط و تأمین اعتبار از سوی سرمایهگذاری که هماکنون در تنکابن مشغول فعالیت است، اجرا خواهد شد.
وی با تأکید بر اینکه زبالههای دپو شده در سایت کلاکولی به دلیل تهدید محیطزیست و منابع آبی، بدون تردید باید ساماندهی شود، افزود: با این حال، مدیریت پسماند نباید به گونهای باشد که در تمام شهرها انباشت زباله داشته باشیم. ساماندهی متمرکز علاوه برصرفهجویی در هزینهها، حفاظت از محیطزیست را نیز تضمین میکند.
فرماندار رامسر ادامه داد: این حوزه جای آزمون و خطا ندارد و تجربههای قبلی نشان داده که باید از نمونهای موفق بهره گرفت و آنهارا در رامسر پیاده کنیم تا نتایج مطلوب حاصل شود.
قبادیان همچنین گفت: تا تعیین تکلیف نهایی وضعیت سایت، پیگیریهایی انجام شد تا هزینههای مدیریت سایت از سه شهرداری اخذشود و مدیریت بازچرخانی شیرابه توسط شهرداری رامسر انجام شود. اگرچه این وضعیت به ما به ارث رسیده، اما مسئولیت مدیریت آنبا ما است و موظف به حل مشکل هستیم.
اظهارنظرهای مدیران اجرایی حوزه پسماند نشان میدهد که این پرونده صرفاً در سطح وعده باقی نمانده و همزمان در دو مسیر عملیاتی و مدیریتی در حال پیگیری است. از یکسو سایت پسماند تنکابن در فرآیند بازسازی، افزایش ظرفیت پذیرش و بهبود مدیریت بهداشتیقرار دارد و از سوی دیگر، رایزنیها و پیگیریهای ملی برای تعیینتکلیف نهایی وضعیت رامسر ادامه دارد.
در همین ارتباط، مدیرعامل پسماند مازندران درباره آخرین اقدامات گفت: ما موظفیم به برنامه جامع پسماند استان پایبند باشیم؛ برنامهای که بر اساس نقشه راه ابلاغی سازمان حفاظت محیط زیست در سال ۱۳۹۸ تدوین شده و اکنون در حال اجراست.
طبق ایننقشه، پهنه عملیاتی تنکابن شامل شهرستان رامسر نیز میشود. با این حال، مؤلفههایی مانند ملاحظات اجتماعی، مسافت حمل، میزانتولید زباله و ظرفیت سایت باید مورد توجه قرار گیرد که این موارد نیز در دستور کار بررسی قرار دارد.
او افزود: برابر مصوبه کارگروه ملی پسماند، مهلت دوماههای برای اصلاح برنامه جامع در نظر گرفته شده است. در این بازه، تمامی اینمؤلفهها بررسی و جمعبندی شده و نتیجه به نهاد تصمیمگیر اعلام خواهد شد.
آنچه امروز در پرونده پسماند رامسر دیده میشود، نشانهای از عبور این موضوع از مرحله سکون به فاز اقدام است. تعیین مهلت مشخص برای بازنگری در برنامه جامع، بازسازی و ارتقای سایت تنکابن و طرح رسمی ملاحظات اجتماعی و فنی، همگیحاکی از آن است که ارادهای جدی برای پایان دادن به این بلاتکلیفی شکل گرفته است.
با این حال، تجربه دو دهه گذشته نشان میدهد که موفقیت این روند، نه در وعدهها بلکه در اجرای دقیق و تصمیمی متوازن میانظرفیتهای محیطزیستی، دغدغههای مردمی و الزامات قانونی معنا پیدا میکند. اگر جمعبندی پیشرو با نگاه کارشناسی و واقعبینانه همراه باشد، میتوان امیدوار بود که پروندهای که سالها میان طرح و اجرا معلق مانده بود، اینبار به سرانجامی روشن و پایدار برسد.
طرح ساماندهی و ارتقای عملکرد سایت پسماند پردهسر تنکابن با اعتبار ۲ هزار میلیارد ریال از محل مسوولیتهای اجتماعی بخش خصوصی اجرا میشود و ظرفیت این سایت را به ۲۵۰ تن زباله در روز میرساند.
گزارش: مهدیه وکیل نژاد
