دونالد ترامپ دیگر چه جنایتی باید مرتکب شود تا به عنوان جنایتکار جنگی محاکمه شود؟
دونالد ترامپ دیگر چه جنایتی باید مرتکب شود تا به عنوان جنایتکار جنگی محاکمه شود؟
به قلم: شیخ صفر قاسمی
پرسش اصلی این است: چرا، به چه علت و بر پایه چه شواهدی میگوییم دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا باید به عنوان جنایتکار جنگی محاکمه شود؟ پاسخ، در شعار و هیجان خلاصه نمیشود؛ پاسخ را باید در رفتار، تصمیمها، تهدیدها و پیامدهای عملی سیاستهای او جستوجو کرد. در حقوق بینالملل، «جنایت جنگی» فقط یک برچسب سیاسی نیست؛ وقتی معنا پیدا میکند که کسی عمداً یا با علم به پیامدها، در حمله به غیرنظامیان، زیرساختهای حیاتی، یا در تسهیل و حمایت از چنین جنایاتی نقش داشته باشد.
۱. تهدید علنی به ارتکاب جنایت (نیت مجرمانه)
ترامپ بارها بهصراحت از حمله شدید به ایران سخن گفته و حتی تهدید کرده است که مراکز حیاتی و زیرساختهای برق را هدف قرار خواهد داد. در حقوق بشردوستانه (کنوانسیون ۱۹۴۹ ژنو)، تهدید علنی به نابودی زیرساختهای غیرنظامی که بقای یک ملت به آن وابسته است، تنها یک لاف سیاسی نیست؛ بلکه نشانه روشن «نیت مجرمانه» و مقدمه ارتکاب جنایت جنگی است. این زبان، زبانِ آمادهسازی برای جنایت است.
۲. مسئولیت فرماندهی در مشارکت در جنایت
بر اساس گزارشهای متعدد، دولت آمریکا در دوره ترامپ از سیاستهایی حمایت کرد که به تشدید کشتار غیرنظامیان در منطقه منجر شد. طبق اصل «مسئولیت فرماندهی»، اگر یک مقام عالیرتبه، آگاهانه پوشش سیاسی، امنیتی یا عملیاتی برای حمله به غیرنظامیان فراهم کند، شریک جرم محسوب میشود. جنایتکار جنگی فقط کسی نیست که ماشه را میکشد؛ گاهی کسی که دستور، حمایت، یا مصونیت میدهد، مسئولیت سنگینتری دارد.
۳. اخلال سازمانیافته در مسیر عدالت بینالمللی
ترامپ نهتنها از تعقیب جنایتکاران جنگی حمایت نکرد، بلکه علیه نهادهایی که میخواستند درباره جنایات جنگی تحقیق کنند، اقدام کرد؛ از جمله با تحریم و فشار بر مقامات دیوان کیفری بینالمللی لاهه (ICC). وقتی کسی جلوی عدالت را میگیرد، عملاً در کنار متهمان ایستاده است. این رفتار، نوعی مشارکت در پنهانسازی جنایت و اخلال در مسیر کشف حقیقت است.
۴. نقض اصول «تفکیک» و «تناسب» در جنگ
در منطق جنگِ مشروع، هدف قرار دادن بیمارستان، مدرسه، شبکه برق، آب و مراکز غیرنظامی، اماکن مذهبی و تاریخی ممنوع است. اینها ستونهای بقای مردماند.
تهدید یا اقدام علیه آنها، حمله به ارتش نیست؛ حمله به «حیات» یک ملت است. راهبرد ترامپ که بر پایه فشار حداکثری و تهدید به نابودی زیرساختها بنا شده، نقض سیستماتیک اصول بینالمللی است و او را از مرز سیاست به قلمرو تبهکاری برده است.
۵. الگوی رفتاری تکرارشونده و آگاهانه
ترامپ دچار لغزش زبانی نشده است؛ او از تهدید، تحریم، حمایت از عملیاتهای مرگبار و فشار برای مصونسازی جنایتکاران، یک الگوی روشن ساخته است. در حقوق، الگوی رفتاری از یک جمله مهمتر است؛ کسی که با قطبنما به سمت جنایت میرود، نمیتواند ادعای خطا داشته باشد.
هشدار به یک تهدید جهانی
رئیسجمهور زیادهخواه و متوهم آمریکا، به عنوان یک جنایتکار جنگی، هم برای کشور آمریکا و هم برای دنیای بشریت، «خطرآفرین» است. او مانند یک خروس جنگی که شعار فریبنده «برقراری صلح» سر میدهد، مرتب در حال ایجاد تنش، بحران و قتلعام بشریت است.
دنیا باید یکپارچه این جرثومه خطر را محکوم، محدود و محروم نماید. حقیقت این است که اگر جوامع بینالمللی، نهادهای حقوقی جهانی و دولتها در مقابل زیادهخواهیهای این «سلطان متکبر در لباس رئیسجمهور آمریکا» نایستند، باید منتظر اتفاقات تلختری در جهان باشند. تاریخ، دیر یا زود، امضاها را از پشت لبخندهای مسموم بیرون میکشد. پایانِ منطقیِ این پرونده، نه صندوق رأی، بلکه حکم عادلانهی یک دادگاه صالح بینالمللی است.
آدینه ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ خورشیدی
